Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Σχολικού Εκφοβισμού (6 Μαρτίου), στο ΕΕΕΕΚ Ορεστιάδας υλοποιήθηκε μια βιωματική εκπαιδευτική δράση με στόχο την ενημέρωση και την ουσιαστική ευαισθητοποίηση των μαθητών σχετικά με το φαινόμενο του σχολικού εκφοβισμού. Παράλληλα, δόθηκε έμφαση στην καλλιέργεια αξιών όπως ο σεβασμός, η ενσυναίσθηση, η αποδοχή και η συνεργασία, που αποτελούν βασικά στοιχεία για ένα ασφαλές και υποστηρικτικό σχολικό περιβάλλον.
Η δράση ξεκίνησε με μια ανοιχτή συζήτηση στην ολομέλεια της τάξης, όπου οι μαθητές είχαν την ευκαιρία να εκφράσουν τις σκέψεις, τις εμπειρίες και τις γνώσεις τους σχετικά με το τι είναι ο σχολικός εκφοβισμός και πώς μπορεί να εμφανιστεί μέσα στην καθημερινότητα του σχολείου. Στη συνέχεια προβλήθηκε εκπαιδευτικό βίντεο σχετικό με το θέμα, το οποίο αποτέλεσε αφετηρία για περαιτέρω προβληματισμό, ερωτήσεις και ανταλλαγή απόψεων. Μέσα από αυτή τη διαδικασία οι μαθητές άρχισαν να αναγνωρίζουν συμπεριφορές που μπορεί να πληγώνουν τους άλλους και να προσεγγίζουν βαθύτερα την έννοια της ενσυναίσθησης.
Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε στους μαθητές το βιωματικό πείραμα «Το χτυπημένο μήλο», μια συμβολική δραστηριότητα που βοηθά τα παιδιά να κατανοήσουν τις αόρατες συνέπειες των αρνητικών λόγων και πράξεων. Στους μαθητές παρουσιάστηκαν δύο μήλα, τα οποία εξωτερικά φαίνονταν απολύτως όμοια. Ωστόσο, πριν παρουσιαστούν στην τάξη, το ένα από αυτά είχε πέσει επανειλημμένα στο πάτωμα, χωρίς να εμφανίζει εξωτερικές αλλοιώσεις.
Τα παιδιά παρατήρησαν πως τα δύο μήλα είχαν το ίδιο χρώμα, το ίδιο σχήμα και την ίδια εξωτερική εμφάνιση. Στη συνέχεια κλήθηκαν να απευθύνουν αρνητικά λόγια προς το ένα μήλο, ενώ προς το άλλο να εκφράσουν θετικά σχόλια και λόγια φροντίδας. Όταν τα μήλα κόπηκαν στη μέση, αποκαλύφθηκε μια σημαντική διαφορά: το μήλο που είχε δεχτεί τα χτυπήματα και τα αρνητικά λόγια ήταν μελανιασμένο στο εσωτερικό του, ενώ το άλλο παρέμενε καθαρό και ζουμερό.
Μέσα από αυτή τη συμβολική εικόνα, τα παιδιά κατανόησαν πως κάτι παρόμοιο μπορεί να συμβαίνει και στους ανθρώπους. Ένα παιδί μπορεί να δείχνει εξωτερικά καλά, όμως μέσα του να είναι πληγωμένο από λόγια ή πράξεις που το έχουν στενοχωρήσει. Τα αρνητικά σχόλια και η κακή συμπεριφορά μπορεί να αφήνουν «αόρατα σημάδια» στην ψυχή ενός ανθρώπου. Αντίθετα, η καλοσύνη, η ευγένεια και η υποστήριξη μπορούν να ενισχύσουν την αυτοπεποίθηση και να δημιουργήσουν ένα κλίμα ασφάλειας και αποδοχής.
Στη συνέχεια προβλήθηκε ένα δεύτερο εκπαιδευτικό βίντεο, το οποίο βοήθησε τους μαθητές να κατανοήσουν πιο ολοκληρωμένα τον ορισμό του σχολικού εκφοβισμού, να αναγνωρίσουν τις διαφορετικές μορφές βίας που μπορεί να εμφανίζονται στο σχολικό περιβάλλον και να αντιληφθούν τη σημασία της συγκεκριμένης παγκόσμιας ημέρας ως υπενθύμιση της ανάγκης πρόληψης και αντιμετώπισης τέτοιων συμπεριφορών.
Ακολούθησε συζήτηση σχετικά με τα συναισθήματα που μπορεί να προκαλέσει ο σχολικός εκφοβισμός. Οι μαθητές αναφέρθηκαν στα πέντε βασικά συναισθήματα(λύπη, θυμό, φόβο, χαρά και ντροπή) καθώς και στα χρώματα που συνδέονται συμβολικά με το καθένα από αυτά.
Με αφορμή τα συναισθήματα αυτά υλοποιήθηκε μια δημιουργική ομαδική δραστηριότητα καλλιτεχνικής έκφρασης. Οι μαθητές δημιούργησαν έναν ιδιαίτερο καμβά χρησιμοποιώντας πινέζες και πολύχρωμες κλωστές. Καθώς ακούγονταν διαφορετικά μουσικά αποσπάσματα που δημιουργούσαν ποικίλες συναισθηματικές καταστάσεις, τα παιδιά αναγνώριζαν το συναίσθημα που τους προκαλούσε η μουσική και το αποτύπωναν στον καμβά περνώντας την κλωστή τους πάνω και ανάμεσα στις πινέζες, συνδέοντάς την με τις κλωστές των συμμαθητών τους.
Το έργο που δημιουργήθηκε αποτέλεσε μια συμβολική απεικόνιση της σύνδεσης μεταξύ των παιδιών, αλλά και της δύναμης της συνεργασίας και της αλληλεγγύης. Ο καμβάς πήρε τον τίτλο:
«Κόκκινη κλωστή μπλεγμένη, σε κάθε ένα χέρι μικρό πλεγμένη – Σχολικός Εκφοβισμός»
Ο τίτλος συμβολίζει το πώς τα παιδιά ενώνονται μεταξύ τους, δημιουργώντας ένα πλέγμα στήριξης και αποδοχής απέναντι σε κάθε μορφή βίας.
Το έργο τοποθετήθηκε στον διάδρομο του σχολείου, αποτελώντας ένα ορατό αποτέλεσμα της δράσης αλλά και μια καθημερινή υπενθύμιση για όλους τους μαθητές της σχολικής κοινότητας σχετικά με τη σημασία του σεβασμού, της αποδοχής και της αγάπης προς τον συνάνθρωπο.
Στο τέλος της δράσης οι μαθητές συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια και φύλλα δραστηριοτήτων, μέσα από τα οποία είχαν την ευκαιρία να αναστοχαστούν πάνω σε όσα συζητήθηκαν. Μέσα από τις δραστηριότητες κλήθηκαν να αναγνωρίσουν ενοχλητικές συμπεριφορές, να εκφράσουν τα συναισθήματα που μπορεί να προκαλεί ο εκφοβισμός και να προτείνουν τρόπους αντιμετώπισης τέτοιων περιστατικών. Παράλληλα συζητήθηκαν πρακτικές στρατηγικές διαχείρισης, όπως η αναζήτηση βοήθειας από ενήλικες εμπιστοσύνης, η στήριξη των συμμαθητών και η ειρηνική έκφραση των συναισθημάτων.
Μέσα από τη συγκεκριμένη δράση οι μαθητές είχαν την ευκαιρία να αναπτύξουν δεξιότητες συνεργασίας, να εκφράσουν σκέψεις και συναισθήματα, να καλλιεργήσουν την ενσυναίσθηση και να συνειδητοποιήσουν τη σημασία της αλληλοϋποστήριξης και του σεβασμού μέσα στη σχολική κοινότητα.
Γιατί ένα σχολείο χωρίς εκφοβισμό ξεκινά από μικρές πράξεις καλοσύνης που γίνονται μεγάλες όταν τις μοιραζόμαστε όλοι μαζί.
Η συγκεκριμένη δράση υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του άξονα «Συνεργασία μεταξύ μαθητών/μαθητριών», με στόχο την ενίσχυση των θετικών διαπροσωπικών σχέσεων, την καλλιέργεια κλίματος σεβασμού και αποδοχής, καθώς και την προώθηση της συνεργασίας και της αλληλοϋποστήριξης μεταξύ των μαθητών της σχολικής κοινότητας. Υπεύθυνοι για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση των δράσεων του άξονα είναι οι: Βασιλική Μέλιου (Κοινωνιολόγος), Θεοπούλα Δίγκα (Μουσικός), Γεωργία Σαρρή (Ψυχολόγος), Σοφία Τσιαλίκη (Κοινωνική Λειτουργός) και Χρύσα Βουδούρη (ΕΒΠ – Ειδικό Βοηθητικό Προσωπικό).
